Ik zie mezelf als een uitermate gepassioneerde veiligheidskundige in een zeer snel veranderende maatschappij. Ik ben heel mijn professionele leven in verschillende rollen intensief met het fenomeen veiligheid bezig. Ik ben mijn carrière begonnen als beroeps brandweerofficier. In deze periode heb ik een verbeterslag weten te realiseren in de hulpverlening aan ongevalslachtoffers door me niet zozeer te richten op mijn eigen beroepsgroep maar op het optimaliseren van de samenwerking tussen de drie openbare hulpverleningsdiensten. Daarna heb ik de overstap gemaakt naar arbeidsveiligheid  in de internationale aannemerij en de HVK-opleiding gevolgd. Gedurende deze internationale periode ben ik als veiligheidskundige zowel betrokken geweest bij bouwprojecten in de petrochemische industrie als bij bouwprojecten in ontwikkelingslanden en/of in sectoren waar aandacht voor veiligheid veel minder vanzelfsprekend is. In deze periode heb ik wederom over de grenzen van mijn vakgebied gekeken en duidelijk kunnen waargenomen hoe (arbeids-)veiligheid, loss-control, het optimaliseren van de winstdoelstelling en bedrijfszekerheid onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. Ook heb ik aan den lijve ondervonden dat risico’s, met inbreng van de op de werkvloer aanwezige kennis, geïdentificeerd en top-down gemanaged moeten worden.

Daarna heb ik me verdiept in de organisatie van integrale veiligheid bij grote infrastructurele projecten, inclusief tunnelveiligheid, in Nederland. In deze periode is mijn kennis en waardering voor de deterministische risicobenadering aangevuld met kennis en waardering voor probabilistische risicoanalyse.

Toen ik de uitnodiging kreeg om een stukje voor het vakblad van de Nederlandse Vereniging voor Risicoanalyse en Bedrijfszekerheid te schrijven heb ik daarop meteen met een enthousiast “JA” op gereageerd. Het creatieve denkproces over dit artikeltje begon. Het effect van mijn denkproces om een intelligent ogend stukje te gaan schrijven voor uw vakblad resulteerde in opdoemende vragen, en nog meer vragen over het fenomeen “veiligheid”. Ik kan gemakkelijk een boek schrijven over mijn persoonlijke ervaringen op het gebied van veiligheid, risicoanalyse en bedrijfszekerheid. Maar een stukje schrijven dat een bijdrage levert aan het vergroten van de maatschappelijke waarde ons vak? Dat is andere koek……

Als ik observeer wat er de laatste jaren in de wereld gebeurt dan heb ik niet de indruk dat we als specialisten op het gebied van veiligheid en risicobeheersing de ontwikkeling van de maatschappelijke risico’s bijbenen. De maatschappij lijkt de laatste decennia niet erg veel veiliger geworden. Het tegendeel lijkt soms het geval te zijn. En dit ondanks de state of the art veiligheid management systemen die wij de afgelopen decennia met elkaar hebben ontwikkeld en toegepast. Onze reactie op de maatschappelijke behoefte aan meer veiligheid lijkt soms tegen ons welzijn te werken in plaats van dit te bevorderen. Zo is het maken van een vliegreis naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten ten gevolge van de security maatregelen niet echt een pretje meer. En zijn recentelijk gebouwde verkeerstunnels tijdelijk buiten gebruik gesteld door (een overmaat aan?) niet goed functionerende veiligheidsystemen. De effecten van de toenemende maatschappelijke behoefte aan meer veiligheid lijkt soms tegen ons te werken. Hoe komt dat toch?

Ik denk dat we met elkaar een beetje de menselijke maat kwijt zijn geraakt. Veiligheid ging toch om het welzijn van mensen?

Ben ik negatief, te sceptisch of ben ik mijn passie voor veiligheid aan het verliezen? Nee, dat geloof ik niet. Die wordt eerder alleen maar groter. Dat komt omdat ik gelukkig ook voorbeelden zie waar het wel goed gaat. Het bijzondere is dat hier leiding gegeven wordt door mensen die echt waarde hechten aan het welzijn van mensen. Die vanuit deze persoonlijke waarde oog hebben voor gevaren (daar hoef je in vele gevallen echt geen wiskunde voor gestudeerd te hebben). Die bij het optreden van “bijna ongevallen” onmiddellijk in actie komen om de situatie veilig te stellen, de bij het incident betrokken personen apart nemen en interviewen om de feiten te verzamelen. Die verbetermaatregelen bedenken en deze zo spoedig mogelijk daadwerkelijk implementeren en het effect en de naleving daarvan controleren.

Dit zijn overigens organisaties die het ook financieel goed doen. Waar de continuïteit al vele jaren geborgd is. Waar de menselijke maat bepalend is, sociale controle aanwezig is, het geven van eerlijke feedback normaal is, het werk dat gedaan moet worden goed wordt voorbereidt, gepland en georganiseerd. En waar ook het onderbuikgevoel ten aanzien van risico’s als valide signaalgever wordt herkend en erkend.

Mijn devies: Respecteer de mens (elijke maat), kijk regelmatig over de grenzen van  je eigen vakgebied en vraag je regelmatig af wat nou echt het effect is van wat je ter bevordering van de veiligheid adviseert.